โครงงานคอมพิวเตอร์บูรณาการภาษาไทย

เรื่องลายสือไทย

จัดทำโดย

ด.ญ.ศุจีภรณ์  สร้างการนอก        เลขที่ 22

ด.ญ.สุวิชญา   มีเกิด                   เลขที่ 25

ด.ญ.นิลญา     คำดีรักษ์             เลขที่ 32

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/1

เสนอ

คุณครูกุลฤดี           กฤษฤๅหรรษ์

คุณครูวสัน             กฤษฤๅหรรษ์

คุณครูปัทมา           เนตรทอง

รายงานเรื่องนี้ป็นส่วนหนึ่งของวิชา ง23102 และ ท23102

รางเรียนไพศาลีพิทยา อำเภอไพศาลี จังหวัดนครสวรรค์

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 42

กิตติกรรมประกาศ

โครงงานนี้ได้สำเร็จลุล่วงได้ด้วยความกรุณาจากครูที่ปรึกษาคือ คุณครูกุลฤดี กฤษฤๅหรรษ์ 

คุณครูวสัน กฤษฤๅหรรษ์ และ คุณครูปัทมา เนตรทอง ที่ได้ให้คำเสนอแนะ ช่วยแก้ไขข้อผิดพลาดต่างๆของโครงงาน ตลอดจนทำให้โครงงานเล่มนี้เสร็จสมบูรณ์

                ท้ายที่สุดขอขอบคุณสมาชิกทุกคุณในกลุ่มที่ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี และขอขอบคุณเพื่อนทุกคนในห้องที่คอยช่วยเหลือมาโดยตลอดจนสำเร็จลุล่วงด้วยดี

                คณะผู้จัดทำหวังว่า โครงงานเล่มนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ศึกษาทุกท่าน

 คำนำ

                โครงงานเรื่อง ลายสือไทย เป็นส่วนหนึ่งของวิชาคอมพิวเตอร์บูรณาการร่วมภาษาไทย โดยมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมาของตัวอักษรไทย  โดยมีพ่อขุนรามคำแหงเป็นผู้ประดิษฐ์ลายสือไทยขึ้น ลายสือไทยมีต้นตอมาจากอักษรโฟนีเชียน รายละเอียดทั้งหมดสามารถศึกษาได้จากโครงงานเล่มนี้

                คณะผู้จัดทำได้เลือกศึกษาห้อข้อนี้เพราะเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ของไทย ซึ่งเป็นสิ่งที่คนไทยทุกคนควรรู้ในฐานะที่ใช้ภาษาไทย คณะผู้จัดทำหวังว่าโครงงานเล่มจะมีประโยชน์ต่อผู้ศึกษาทุกท่าน

คณะผู้จัดทำ

                                                                           สารบัญ

เรื่อง                                                                                                                                                                       หน้า

กิตติกรรมประกาศ                                                                                                                                              ก

คำนำ                                                                                                                                                                      ข

สารบัญ                                                                                                                                                                  ค

บทที่ 1   บทนำ                                                                                                                                                     1

ที่มาและความสำคัญของปัญหา      

วัตถุประสงค์

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

ขอบเขตการศึกษาค้นคว้า

บทที่ 2  เอกสารอ้างอิง                                                                                                                                       3

บทที่ 3 วิธีทำเนินการ                                                                                                                                         7

บทที่ 4 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล                                                                                                                          8

บทที่ 5 สรุปผลอภิปรายผล ข้อเสนอแนะข้อมูล                                                                                           9

ภาคผนวก                                                                                                                                                             10

บรรณานุกรม                                                                                                                                                       ง

 บทที่1

บทนำ

ที่มาและความสำคัญของปัญหา

              คำ”ลายสือไทย”นี้ปรากฏอยู่ในศิลาจารึกของว่าขุนรามคำแหง ว่า”_เมื่อก่อนลายสือไทนี้บ่มี ๑๒๐๕ ศกปีมะแม พ่อขุนรามคำแหงหาใคร่ใจ ในใจแลใส่ลายสือไทนี้ลายสือไทนี้ จึ่งมีขุนผู้นั้นใส่ไว้_ _”คำลายสือไทยในศิลาจารึกนี้ มีความหมายถึงตัวหนังสือ

              พุทธศักราช๑๓๗๖พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัสรัชกาลที่๔ขณะเป็นเจ้าฟ้ามงกุฎและยังทรงผนวชเป็นพระภิกษุอยู่ก่อนเสวยราชสมบัติได้เสด็จประพาสเมืองเหนือ นมัสการเจดีย์ต่างๆได้เสด็จประพาสพบเห็นแท่นศิลาแท่งหนึ่ง เขาก่อไว้อยู่ริมเนินปราสาท คือ พระแท่นมนังคศิลาอาสน์และศิลาจารึกอักษรโบราณ เป็นศิลาจารึกหลักที่๑ของพ่อขุนรามคำแหงที่ได้ทรงจารึกพระราชประวัติและเรื่องต่างๆเกี่ยวกับเมืองสุโขทัยและจารึกด้วยอักษรไทยที่พระองค์ประดิษฐ์ขึ้น ศิลาจารึกอีกกหลักหนึ่งเป็นศิลาจารึกของพระหาธรรมราชาลิไทย หลักศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงเป็นศิลาเรียบสูง ๑ เมตร ๑๑ เซนติเมตร กว้าง ๓๕ เซนติเมตร หนา ๓๕ เซนติเมตร มีจารึก ๔ ด้าน ด้านที่หนึ่งมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สองมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สามมี ๒๗ บรรทัด ด้านที่สี่มี ๒๗ บรรทัด  ศิลาจารึกนี้เป็นศิลาจารึกที่สำคัญที่สุดของคนไทยเราซึ่งเป็นจารึกหลักแรกที่ด้วยตัวหนังสือที่พ่อขุนรามคำแหงได้ประดิษฐ์ขึ้นเป็นศิลาจารึกที่จารึกถึงพุทธประวัติพ่อขุนรามคำแหงมหาราชและการตั้งอาณาจักรสุโขทัยของชนชาติไทยในสุวรรณภูมิ เป็นศิลาจารึกที่หลักฐานของประวัติศาสตร์ชาติไทยเป็นทั้งวรรณกรรมและโบราณคดี บันทึกหลักฐานเรื่องวัฒนธรรมขนบธรรมเนียม จึงนับไดว่าเป็นศิลาที่ล้ำค่ำของไทย ดังนั้นในฐานะที่เราเป็นคนไทยเกิดบนผืนแผ่นดินไทย จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของภาษาไทย ว่าเกิดอย่างไร มีวิวัฒนาการอย่างไรบ้างจนกว่าจะเป็นอักษรมาให้ใช้ถึงทุกวันนี้

วัตถุประสงค์

1 เพื่อศึกษาความเป็นมาของตัวอักษรไทย

2 เพื่อศึกษาหลักศิลาจารึกหลักที่ 1

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

1 ทราบถึงประวัติความเป็นมาของตัวอักษรไทย

2 ทราบถึงข้อมูลต่างๆของหลักศิลาจารึกหลักที่ 1

ขอบเขตการศึกษาค้นคว้า

1 เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพในด้านความเป็นมาของลายสือไทย

2 แหล่งข้อมูลหลัก

                               2 หนังสือลายสือไทย ๗๐๐ ปี

  

บทที่2

เอกสารอ้างอิง

ความหมายของลายสือไทย

          คำ”ลายสือไท”นี้ปรากฏศิลาจารึกพี่ขุนรามคำแหงว่า”_เมื่อก่อนลายสือไทนี้บ่มี๑๒๐๕ศกปีมะแม พ่อขุนรามคำแหงหาใคร่ใจ ในในแลใส่ลายสือไทนี้ลายสือไทนี้ จึงมีเพื่อพ่อขุนนั้นใส่ไว้_ _”คำลายสือในศิลาจารึกนี้มีความหมายแน่ชัดว่าตัวหนังสือ ปัญหาที่ว่าในปัจจุบันนี้เราไม่ได้ใช้ว่าลายสือไทคำนี้หายไปนาน แม้ในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ของหมอบรัดเลย์ที่พิมพ์ใน พ.ศ.๒๕๑๖ซึ่งอาจนับได้ว่าเป็นหนังสือรวมคำไทยเล่มแรก ก็ไม่มีลายสือไทยอยู่แต่มีคำ”หนังสือ”ซึ่งให้คำแปลว่า”คืออักษรที่เขียนนั้นๆ เช่น หนังสือไทย หนังสือขอม หรือหนังสืออังกฤษ” คำว่าหนังสือเป็นคำผสม คือคำว่า หนัง  กับคำว่า สือ คำหนึ่งคำว่าหนังมีความหมายในพจนานุกรมในความเข้าใจของเราในปัจจุบัน ความหมายหลักก็คือสิ่งห่อหุ้มร่างกายของคนและสัตว์ชิ้นนอกสุดสำหรับหนังของสัตว์หลายชนิด เอามาใช้ประโยชน์ได้ เช่นหนังวัว หนังควาย เอามาทำกระเป๋า ทำเข็มขัด เอามาของเล่นเป็น มหรสพ เช่น รูปหนังตะลุง จนความหมายของคำว่า หนัง หมายคลุมไปถึงภาพยนตร์ก็ได้ คำ สือ ไม่มีในอักขราภิธานศรับท์ และไม่มีในพจนานุกรมฉบับของกระทรวงศึกษาธิการในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตก็ไม่มีคำนี้อยู่ด้วย

        ส่วนคำลายสือนี้มีความหมายถึงตัวหนังสือโดยตรงแต่เพียงอย่างเดียวคำลายสือนี้เข้าใจว่าเป็นคำพ่อขุนรามคำแหงทรงบัญญัติขึ้นและมีใช้ในหลักศิลาจารึกเพียงสามคำเท่านั้น และสูญหายไปหลังจากนั้นมีความว่าหนังสือเข้ามาแทน จะเข้ามาแทนตั้งแต่เมื่อไหร่ยังไม่เป็นที่ทราบแน่นอน แต่ก็มีใช้กันมาตั้งแต่สมัยอยุธยา

       อาจารย์ทองสืบ  ศุภะมารค ลายสือภาษาจีนแปลว่า พระบรมโองการก็ได้ ภาษาจีนแต่จิ๋วว่าจือจีนกลางว่าสือ ไทยใหญ่เรียกว่าหลิก รัชกาลที่๖เคยทรงพระราชนิพนธ์ไว้เมื่อวันที่ ๖ เมษายน ๒๔๖๐พ่อขุนรามคำแหงปรับปรุงตัวหนังสือเก่ามาแล้ว จัดวางใหม่ เช่น คำว่าใส่อาจหมายถึงการกระทำเช่นนี้ และได้เขียนไว้ในบทความชื่อ “ลายสือหรือลายลัก”พิมพ์ในหนังสือสิ่งหน้ารู้ในภาษาไทยของวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (ปัจจุบัน คือ มหาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ )พิมพ์เป็นที่ระลึกในโอกาสครบรอบ๗๐๐ปีลายสือไทย คำว่า”สายสื”เป็นคำผสม ลาย+สือ คือ ลายเป็นภาษาไทย บางถิ่นเรียกว่า “ลัก” ในคำว่า “ลายลักษณ์อักษร”และคำ “ลิก”หรือ “หลิก” ในภาษาไทยบางถิ่นส่วนคำว่า “สือ”ภาษาจีนกลางหรือภาษาจีนกวางตุ้ง หมายถึงคำว่า “จือ”

นาพิฑูร มลิวัลย์ ลายสือไทยน่าจะหมายถึงตัวอักษร หรือตัวหนังสือหรือข้อความที่จารึกเป็นลายลักษณ์อักษร ทางอีสานคนเก่าๆพูดไว้ว่าหลังสือไม่ใช่หนังสือ

นายมานิต วัลลิโภดม ลายสือ คือ ลักษณะตัวอักษรและวิธีสะกดการันต์ที่มีใช้อยู่เฉพาะหลักศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงเท่านั้น จารึกอักษรที่ภาพชาดกผนังอุโมงค์วัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัยน่าเป็นอักษรที่มีก่อนตัวอักษรจารึลึกของพ่อขุนรามคำแหง

ลายสือไทยพ่อขุนรามคำแหง

ในปีมะเส็ง เบญจศก จุลศักราช ๑๑๘๕ หรือพุทธศักราช๑๓๗๖ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่๔ขณะเป็นเจ้าฟ้ามงกุฎและยังทรงผนวชเป็นพระภิกษุอยู่ก่อนเสวยราชสมบัติได้เสด็จประพาสเมืองเหนือ นมัสการเจดีย์ต่างๆไปตามลำดับ ในวันขึ้นเจ็ดค่ำได้เดินทางถึงเมืองสุโขทัยในเวลาเย็น ประทับที่นั้นได้สองวัน ได้เสด็จไปประพาสศิลาแท่นหนึ่ง เขาก่อไว้อยู่ริมเนินปราสาท เป็นแท่นแต่เป็นแท่นที่หักพัก ชาวเมืองเคารพเป็นที่นับถือกลัวเกรงของมหาชนถ้าบุคคลใดไม่เคารพ เดินกลายเข้าไปก็จะเจ็บไข้ไม่สบายนับถือได้ว่าเป็นศาลเจ้า เขาจัดให้มีมวยสมโภชทุกปี ทอดพระเนตรเห็นจึงเสด็จเข้าไปประทับ ณ ศิลานั้นก็ไม่ได้เป็นอันตรายอย่างสิ่งหนึ่งสิ่งใดเนื่องจากว่ามีอำนาจบารมีเมื่อเสด็จกลับรับส่งให้ชลอลงมาพร้อมด้วยเสาศิลาจารึกเขมรเสาหนึ่ง และอักษรไทยโบราญเอาหนึ่ง เอามาก่อเป็นแท่นไว้ใต้ต้นมะขามวัดราชาธิราชหรือวัดสมอรายที่เรียกกันในขณะครั้นภายหลลักได้เถลิงถวัลราชสมบัติแล้ว ดำรัสให้ไปนำไว้ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม แท่นศิลาที่ทรงโปรดใช้ชลอลงมานั้นคือพระแท่นมนังคศิลาอาสน์และศิลาจารึกอักษรไทยโบราณ ก็คือหลังศิลาจารึกหลักที่๑ของพ่อขุนรามคำแหงที่ไดจารึกเกี่ยวกับเรื่องต่างๆของสุโขทัยและจารึกด้วยอักษรที่พระองค์ประดิษฐ์ขึ้นเอง

หลักศิลาจารึกพี่ขุนรามคำแหงเป็นศิลาเรียบสูง ๑ เมตร ๑๑ เซนติเมตร กว้าง ๓๕ เซนติเมตร หนา ๓๕ เซนติเมตร มีจารึก ๔ ด้าน ด้านที่หนึ่งมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สองมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สามมี ๒๗ บรรทัด ด้านที่สี่มี ๒๗ บรรทัด 

ศิลาจารึกหลักนี้เป็นหลักที่สำคัญที่สุดของไทยเรา ซึ่งเป็นหลักแรงที่จารึกด้วยตัวอักษรที่พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์  เป็นศิลาจารึกที่จารึกถึงประวัติพ่อขุนรามคำแหงมหาราชและการจัดตั้งอาณาจักรสุโขทัยของชนชาติไทยในสมัยสุวรรณภูมิ เป็นหลักศิลาที่รักษาประวัติชาติไทย เนื้อหาในจารึกเป็นทั้งวรรณกรรม และโบราณคดี

ต้นตอของตัวหนังสือไทย

ศาสตราจารย์ยอช เซเดส์ได้เข้ามารับราชการเป็นบรรณารักษ์ใหญ่หอสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ตรวจสอบศิลาจารึก ได้อ่านศิลาจารึกหายหลักรวมกันทั้งหลักที่เป็นอันที่๑เป็นหลักศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหงด้วย ซึ่งทางหอสมุดวชิรญาณ ดิ้มพ์ประชุมศิลาจารึกสยามภาคที่๑ จารึกสุโขทัยได้เป็นครั้งแรงในปี พ.ศ.๒๔๖๗   ศาสตราจารย์ยอช เซเดส์เป็นคนแรกที่ค้นคว้าเกี่ยวกับตัวหนังสือไทย ซึ่งเป็นหลักฐานที่ทุกคนต้องอ้างอิงในเรื่องตัวหนังสือไทย

แผนผังกำเนิดอักษรไทย

ศาสตราจารย์เซเดส์ให้ความเห็นว่า ภายหลังตั้งแต่พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ประกาศสุโขทัยเป็นอิสระเมื่อ พ.ศ.๑๘๐๐ มีราชประสงฆ์จะให้ราษฎรเลิกประพฤติตามธรรมเนียมขอม และคงจะเลิกใช้ภาษเขมรในทางราชการและกลับใช้ภาษาไทยอีกด้วย ครั้นถึงรัชกาลพระเจ้ารามคำแหงมหาราชดำริเห็นว่า อักษรซึ่งพวกไทยได้แบบอย่างมาจากมอญไม่สะดวกแก่การเขียนภาษาไทยถ้าใช้ต่อๆไป กลัวจะขัดเนืองๆทั้งการใช้อักษรขอมล้วนก็ไม่เป็นการสมควรเพราะเมืองสุโขทัยก็ได้เป็นอิสระแล้วพ่อขุนรามคำแหงจึง “หาใคร่ในใจ แลใส่ลายสือไทยนี้” จึงได้ดัดแปลงตัวอักษรขอมหวัดที่พวกไทยได้เปลี่ยนแปลงมาใช้เขียนอยู่นำมาแก้ไขใหม่ให้ดีขึ้น

บทที่ 3

วิธีทำเนินการ

1.แหล่งข้อมูลหลัก

1.1 หนังสือลายสือไทย  ๗๐๐ ปี

2.เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา

                2.1 หนังสือที่เกี่ยวข้องในการศึกษา

                2.2 อุปกรณ์การเขียน

3.การเก็บรวบรวมข้อมูล

                3.1 ค้นหาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่างๆ

                3.2 นำมารวบรวมเข้าด้วยกัน

                3.3 รวมรวมความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม

4.การสรุปผล

                4.1 สรุปผลจากความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม

                4.2แก้ไขข้อผิดพลาด

               

บทที่ 4

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล

คำ”ลายสือไทย”นี้ปรากฏอยู่ในศิลาจารึกของว่าขุนรามคำแหง ว่า”_เมื่อก่อนลายสือไทนี้บ่มี ๑๒๐๕ ศกปีมะแม พ่อขุนรามคำแหงหาใคร่ใจ ในใจแลใส่ลายสือไทนี้ลายสือไทนี้ จึ่งมีขุนผู้นั้นใส่ไว้_ _”คำลายสือไทยในศิลาจารึกนี้ มีความหมายถึตัวหนังสือ

ลายสือ ภาษาจีนแปลว่า พระบรมโองการก็ได้ ภาษาจีนแต่จิ๋วว่าจือจีนกลางว่าสือ ไทยใหญ่เรียกว่าหลิก

หลักศิลาจารึกพี่ขุนรามคำแหงเป็นศิลาเรียบสูง ๑ เมตร ๑๑ เซนติเมตร กว้าง ๓๕ เซนติเมตร หนา ๓๕ เซนติเมตร มีจารึก ๔ ด้าน ด้านที่หนึ่งมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สองมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สามมี ๒๗ บรรทัด ด้านที่สี่มี ๒๗ บรรทัด 

                                                                        บทที่ 5

สรุปผลอภิปรายผล ข้อเสนอแนะข้อมูล

สรุปผลและอภิปรายผล

              คำ”ลายสือไทย”นี้ปรากฏอยู่ในศิลาจารึกของว่าขุนรามคำแหง ว่า”_เมื่อก่อนลายสือไทนี้บ่มี ๑๒๐๕ ศกปีมะแม พ่อขุนรามคำแหงหาใคร่ใจ ในใจแลใส่ลายสือไทนี้ลายสือไทนี้ จึ่งมีขุนผู้นั้นใส่ไว้_ _”คำลายสือไทยในศิลาจารึกนี้ มีความหมายถึงตัวหนังสือ ดังนั้น คำลายสือนี้มีความหมายถึงตัวหนังสือโดยตรงแต่เพียงอย่างเดียวคำลายสือนี้เข้าใจว่าเป็นคำพ่อขุนรามคำแหงทรงบัญญัติขึ้นและมีใช้ในหลักศิลาจารึกเพียงสามคำเท่านั้น และสูญหายไปหลังจากนั้นมีความว่าหนังสือเข้ามาแทน จะเข้ามาแทนตั้งแต่เมื่อไหร่ยังไม่เป็นที่ทราแน่นอน แต่ก็มีใช้กันมาตั้งแต่สมัยอยุธยา

หลักศิลาจารึกพี่ขุนรามคำแหงเป็นศิลาเรียบสูง ๑ เมตร ๑๑ เซนติเมตร กว้าง ๓๕ เซนติเมตร หนา ๓๕ เซนติเมตร มีจารึก ๔ ด้าน ด้านที่หนึ่งมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สองมี ๓๕ บรรทัด ด้านที่สามมี ๒๗ บรรทัด ด้านที่สี่มี ๒๗ บรรทัด 

ข้อเสนอแนะ

1.             ควรศึกษาเรื่อง ลายสือไทย ในฐานะที่เราใช้ภาษาไทย

2.             ควรศึกษาจากหนังสือหรือผู้รู้หลายๆฝ่าย เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เที่ยงตรง

บรรณานุกรม

ศาสตราจารย์กำธร สถิรกุล.ลายสือไทย ๗๐๐ ปี.พิมพ์ครั้งที่ 4.กรุงเทพมหานคร:องค์การค้าของ

คุรุสภา,2545.

กำเหนิดอักษรไทยและวัฒนธรรมไทยจากยุคโบราณ.[ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก:

http://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=surya21&group=1&month=102012&date=03.(วันที่ค้นข้อมูล:3 สิงหาคม 2557).

ลายสือไทย หรือ ภาษาไทย.[ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก:

http://numkhingzz.exteen.com/20120514/entry.(วันที่ค้นข้อมูล:3 สิงหาคม 2557).

ศิลาจารึกหลักที่ ๑ (พ่อขุนรามคำแหง).[ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก:

http://www.thaigoodview.com/node/95308.(วันที่ค้นข้อมูล: 30 กรกฎาคม 2557).

อักษรไทย สุโขทัย หรือลายสือไทย.[อนนไลน์].เข้าถึงได้จาก:

http://www.dasta.or.th/th/history/505-505.html.(วันที่ค้นข้อมูล:30 กรกฎาคม 2557).